Cẩn trọng mỡ máu tăng cao do thuốc

 Trong điều trị bệnh, nhiều loại thuốc ngoài công dụng chữa bệnh còn gây tác dụng phụ làm tăng hàm lượng cholesterol trong máu. Ảnh hưởng về mỡ máu do thuốc có thể bao gồm các biểu hiện như tăng mức cholesterol toàn phần và LDL-cholesterol (mỡ xấu) hoặc hạ thấp HDL-cholesterol (mỡ tốt) dẫn đến tăng thành phần mỡ xấu tạo nguy cơ cho bệnh tim mạch. Không những thế, nếu như đang dùng thuốc để giảm nồng độ cholesterol trong máu, việc điều trị cần phải được điều chỉnh giúp đạt mục tiêu giảm hàm lượng cholesterol về mức bình thường. Dưới đây là một số loại thuốc có khả năng làm ảnh hưởng đến chỉ số cholesterol trong máu cần quan tâm và đưa ra những cách điều chỉnh hợp lý nhất.

Thuốc tim mạch

 Chẹn beta là những loại thuốc được kê toa để điều trị tăng huyết áp, mặc dù có công dụng to lớn góp nhiều lợi ích trong việc điều trị một số bệnh tim mạch như thuốc chẹn beta cũng đã được nghiên cứu làm giảm nồng độ HDL-cholesterol và nâng cao nồng độ triglyceride. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, những thay đổi hàm lượng lipid là không đáng kể, điều quan trọng cần lưu ý rằng không phải tất cả các thuốc chẹn beta đều gây ra tác dụng phụ này. Chính vì vậy, người bệnh cần theo dõi mức độ cholesterol máu trong quá trình điều trị bệnh.

can-trong-mo-mau-tang-cao-do-thuoc

 Amiodaron là loại thuốc giúp điều trị các rối loạn nhịp tim, một trong những tác dụng phụ của thuốc là tăng cholesterol, tăng mức độ LDL-cholesterol, nhưng không ảnh hưởng đến nồng độ HDL-cholesterol hoặc triglyceride. Chính vì vậy, người bệnh khi dùng amiodaron cần theo dõi hàm lượng cholesterol trong máu thường xuyên để kịp thời điều chỉnh, tránh những biến cố cho tim mạch.

Thuốc lợi tiểu

 Đây là loại thuốc được sử dụng cho người bệnh tăng huyết áp, có hai loại thuốc lợi tiểu khiến nồng độ cholesterol trong máu tăng cao là thuốc lợi tiểu thiazide (bao gồm hydrochlorothiazide, chlorothiazide, metolazone) và  thuốc lợi tiểu quai (bao gồm furosemide, torsemide, bumetanid). 

 Thuốc lợi tiểu thiazid sẽ gây ra sự gia tăng tạm thời nồng độ cholesterol toàn phần, triglycerid và LDL-cholesterol, trong đấy hàm lượng HDL-cholesterol sẽ không bị ảnh hưởng nhiều, đây được xem là thuốc lợi tiểu duy nhất không làm ảnh hưởng tới tình trạng mỡ trong máu tăng cao. Thuốc lợi tiểu quai cũng có tác dụng tương tự nhưng một số thuốc lại cho thấy sự giảm nhẹ hàm lượng HDL-cholesterol, cùng với việc dùng thuốc người bệnh cũng nên có một chế độ dinh dưỡng ít chất béo, bổ sung nhiều chất đạm.

can-trong-mo-mau-tang-cao-do-thuoc

Thuốc nội tiết tố

 Estrogen là một hormon giới tính nữ có nhiều trong các loại thuốc ngừa thai, nội tiết tố và các hình thức khác của liệu pháp thay thế hormon dùng cho nữ. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đấy đã chứng minh rằng estrogen sẽ góp phần làm tăng hàm lượng triglyceride và ảnh hưởng xấu đến các vai trò bảo vệ tim mạch, vì vậy khi dùng thuốc cần phải theo dõi chỉ số cholesterol máu để đưa ra giải pháp xử lý thích hợp.

 Progestin là một hình thức của progesterone, một hormon giới tính nữ được dùng trong thuốc tránh thai và giải pháp thay thế hormon đơn độc hoặc kết hợp với estrogen. Dùng progestin sẽ liên qua tới nồng độ HDL-cholesterol, khi kết hợp với estrogen, progestin có thể gây hủy bỏ tác động lành mạnh của estrogen trong việc nâng cao mức HDL-cholesterol, từ đây làm thay đổi mức cholesterol theo hướng bất lợi.

 Thuốc chống viêm corticoid giúp giảm viêm và sưng nền, mặc dù có công dụng chống viêm tốt nhưng có nguy cơ cao khiến hàm lượng triglyceride, LDL- cholesterol và HDL-cholesterol trong máu vượt qua chỉ số bình thường. Một nghiên cứu mới nhất cho thất, người bệnh có nồng độ cholesterol cao sau 2 tuần dùng thuốc, vì vậy không nên dùng thuốc chống viêm dài ngày và cần theo dõi mỡ máu định kỳ bằng cách xét nghiệm máu nếu như dùng thuốc dài ngày.

 Thuốc ức chế miễn dịch Cyclosporine là loại thuốc dùng để ức chế hệ thống miễn dịch, dùng sau khi cấy ghép nội tạng để ngăn chặn từ chối mảnh ghép. Ngoài ra, cyclosporine cũng có thể dùng để điều trị viêm khớp dạng thấp và bệnh vảy nến. Các nghiên cứu mới nhất chỉ ra rằng, cyclosporin làm tăng nồng độ LDL-cholesterol, vì vậy khi dùng cần cảnh giác với tác dụng không mong muốn này của thuốc.

Dung Vũ

Bài viết liên quan